As ek ñ keuse kon hê…

wp-1498226673687.jpg

Dit is vandag ñ stil Vrydag hier by die winkel. Te stil. In die agtergrond word ge-oefen vir die kinderopvoering wat tydens die skoolvakansie aangebied word.

Ietwat uit my diepte op die oomblik, so sonder rede. Toe besluit ek om die meubels bietjie rond te skuif, ñ nuwe prentjie te skep.

Dis gedoen, en als lyk goed. Kom sit op my stoel in die hoekie met ñ koppie tee, en sien die esel in sy nuwe spasie raak. Staan eers op om ñ skildery uit te soek wat bo-op pas; kom weer sit.

d40ec84f2fe4b9afb61c5e53cd065a77

Nou dink ek so… As daar ñ keuse was, as ek kon kies om binne-in ñ nuwe werklikheid in te stap, en weer kon ‘uitklim’, waarheen sou ek wou gaan?

Onbeperkte keuse.

Die prentjie op hierdie esel lyk ewe skielik vir my baie aanloklik. “Imagine that!” As ek daagliks hier kon instap, ñ skildery op Google Images uitkies, op my ‘tower esel’ sit, en vir ñ paar uur mag wegraak. Die moontlikhede! Die verskillende tydsreise wat ek kan onderneem!

Nie die Middeleeue nie. Nee. Ek sal wel vir ñ rukkie by ñ Voortrekker gesin wou koffie drink. ñ Indiaan gesin wou gade slaan, sonder dat hulle van my weet. Die oorloë sal ek vermy, maar dalk op ñ skip op soek na nuwe wêrelddele. ñ Portugese skip.

Wat van die Titanic! Die eerste paar ure, nie te lank nie.

And_The_Band_Played_On.5462939_large

Soveel keuses. Sê nou maar. Ag. Sê nou maar…

Maar mens weet nooit. As ek lank genoeg kyk; as ek konsentreer, diep asem haal en die tree neem?

-font-b-ships-b-font-fantasy-font-b-art-b-font-artwork-medieval-royal-war

 

 

Vertel my. Ek wil weet.

508289358

Ons kom ñ lang pad saam; ek en Bertus en sy.

Ons ‘Woestynkind’-vriendin.

IMG-20170622-WA0001

Kort na haar egskeiding, het sy en haar drie jong kinders deel van ons lewe geword. Trudie, die jongste, was skaars een jaar oud. Finansieël moeilike jare daardie. Is steeds.

So toe ek en Bertus einde 2008 saam met ñ groep vriende Mosambiek invaar, het ons haar gevra om op ons Lodge te kom bly. Vakansie te kom hou. Iets lekkers om te doen in hul andersins baie ingeperkte lewe.

Na twee dae se ryery, kom ons klompie baie opgewonde by ons eindbestemming aan. Twee weke van see en sonskyn lê voor. 23 Desember 2008.

Terug in Harties weet Marieta dat die vakansiegangers ook gaan begin arriveer. Die Lodge was vol bespreek, gelde betaal.

Annette, haar oudste meisiekind, was ñ dromer. Ietwat van ñ avonturier.

Op 24 Desember, kort na vier die middag, merk Bertus op dat daar aanmekaar “missed-calls” op sy foon deurkom. Van sy neef in Suid-Afrika af. Selfone was toe nog ñ nuutjie, en opvangs baie swak. Hy hoor wel iets op een van die boodskappe, vaagweg.

Una, Anton praat van iemand wat dood is. Op die Lodge.

En so breek een van die mees hartseer tye van ons lewens aan. Die dag voor Kersfees. Terwyl Marieta en die ander twee videos sit en kyk, dwaal Annette rond, soek ñ plekkie vir haarself.

Haar voorliefde was dakke. Daar kon sy alleen wees, vér sien.

Sy klim op die drieverdieping grasdak van ons saal. Amper heel bo verloor sy haar balans, gryp na die twee lewendige Eskom kragdrade wat bo-oor die saal gespan is…

Marieta en haar twee het die liggaampie in hul karretjie gelaai en Brits hospitaal toe gejaag.

Maar my maatjie het geweet. Haar kind is dood.

IMG-20170622-WA0000

Amper sestien jaar ou, begrawe hulle haar ñ paar dae later.

“Vertel my. Ek wil weet.”

Marieta kuier verlede Saterdagmiddag by my. Agt en ñ half jaar later. Deur al hierdie tussen-in tyd was ons klompie daar vir mekaar. Onlosmaaklik deel van mekaar se lewens.

En ek besef, na sy die woorde uiter, nou eers, nou eers is sy reg om verder te hoor. Tot nou toe moes sy net probeer leef met háár deel van die onthou.

“Jy weet ons kon nie terugkom nie. Die groep was afhanklik van mekaar se voertuie. Maar jy weet ook ek was daar, by jou, saam met jou.

Ek en Bertus was stukkend, Mariet. Ons het soos twee slaapwandelaars opgetree. Meeste mense in ons groep het jou ook geken, so hulle het verstaan. En geweet dat iets gedoen sal moet word om my en Bertus te help ‘loop’.

So op Kersdag, met laagwater, het ons ñ sirkel gevorm en hande vasgehou. ñ Kransie van veldblomme gevleg, en nadat ons ons eie woorde vir God gegee het, het ons haar kransie in die water neergelê.

En gestaan en kyk hoe die see dit meevoer. Wegvat.

Ek en Bertus is twee weke later terug na ñ verlate Lodge toe. Ons krag is vir langer as ñ maand afgeskakel sodat die nadoodse ondersoek voltooi kon word.

Niks was daarna ooit weer dieselfde nie.

Ons moes die bespreekte gaste se gelde terugbetaal.

Bertus het alle belangstelling in sy beroep as spanboukundige met ñ bedryfsielkunde agtergrond, verloor. Hy het die Lodge toegemaak, en vir langer as ñ jaar net getreur. Geen inkomste gegenereer nie. Elke dag opgestaan, sy Bybel gevat en gaan lees.

In April 2009 het hy sy eie staptog van Umhlanga tot by Greytown aangepak. 137km. Voor dit was hy deel van ñ geborgde staptog deur Swaziland tot in Durban. Suid-Afrika, draai terug na God. 600km.

In Durban aangekom het hy die groep gegroet, ñ rugsak gepak en alleen deur The Valley of a Thousand Hills begin loop. Een van die heel gevaarlikste roetes in Natal. Sy missie: as ek lewendig anderkant uitkom, dan is dit wat God wil hê. Want self wil ek nie meer aangaan nie.

Vandag praat hy van sy selfdood tog.

Hy het dit gemaak. Snags het swart mense hom in hul huise ingeneem. Hierdie semi-verwaarloosde blonde man wat na oom Angus toe stap.

Jy kan Bertus gerus eendag vra oor sy getuienis, Marieta. Want hy het een. God het tree vir tree saam met hom beweeg, en Homself aan Bertus geopenbaar.

Maar ek weet nou wil jy eers hoor wat ek kan vertel.

Die bank het ons Lodge teruggeneem. Vandag nog sit ons met miljoene rande se skuld, en betaal steeds maandeliks terug. Nog ñ getuienis op sigself; dat ons nooit gelikwideer is nie.

So my vriendin, jy wou weet. Ek verstaan. Ek verstaan dat dit nodig is om te hoor wat se effek jou kind se dood in ander se lewens gehad het. Nie omdat dit jou laat beter voel nie. Nee. Dit weet ek ook.”

“Net omdat.”

As ñ mede blogger hier onder ons, kom ek agter, help haar skryf ook baie ander. Sy het ñ pad om te deel.

Hierdie Woestynkind mensie van ons.

Sy het mamma alleen die kinders grootgemaak. Vandag is Trudie en Christopher twee suksesvolle jongmense. Trudie was hoofmeisie in Hartbeespoort Hoërskool, nou besig met haar studie in Ingeneurswese. Christopher is betrokke in ñ sport beroep. Albei kinders is ywerige musiekante in die kerk.

Annette sou die 25ste vier en twintig jaar oud geword het.

Hierdie is altyd ñ baie hartseer maand vir jou, Marieta. ñ Leë maand.

Maar God is by jou. Hy sien, Hy weet.

Met my hele hart gun ek jou jou hartsbegeertes. Daardie drome wat jy in ñ vorige blog-skrywe sê jy nou maar wegpak.

God het hulle in jou geplaas, hulle oor jou gedroom.

En elke keer as jy effens jou arms wil laat sak, sal ons weer inkom en hulle in die lug help hou.

Want dit is wat hartsvriende vir mekaar doen.

xxxx

 

Bang om dood te gaan…?

IMG_5227

Nee, ek dink nie so nie… Nee, ek is nie.

Terwyl die kinders in die huis was, kon ek hierdie sin glad nie sê nie. Wou dit nie gevra word nie, want sê nou net die duiwel hoor!

Die gedagte dat ek die dogters alleen moes los was vir my werklik ñ nagmerrie. Daar was geen plan wat ek vir myself in my kop kon uitwerk, wat my enigsins gerus kon stel nie.

Ek kon eenvoudig nie doodgaan nie.

As die Here my net sou spaar tot hulle drie op hul voete was. Tot hulle nie meer so geheel en al emosioneel afhanklik van my is nie.

Een van die openbarings wat ek gekry het, was dat hulle so jonk as moontlik ñ baie sterk verhouding met God moet hê. Dit was al wat ek geweet het sal help. As Hy net my plek in hul lewens kon inneem, kon Hy my kom haal.

Dalk vir die verkeerde rede…maar dalk tog nie. Ander ouers het dalk oor baie meer sinvolle redes hul kinders by God uitgebring. Hierdie was myne.

As ñ geskeide ma het ek ander probleme voorsien. Geweet die kinders sou na hul eie pa toe moes gaan, weg uit hul bekende omgewing uit. Bertus sou niks kon doen nie.

En al was hul eie pa goed vir hulle, ek het geweet. Dit sou net ñ sterk afhanklikheid van God kon wees wat hulle anderkant sou uitbring.

Die PLAN is in werking gestel, hierdie plan tussen my en God. Bertus het voortou geneem, en ons het voluit vir ons Here begin leef. “In hindsight” besef ek ons kon die kinders dalk teen die kerk laat draai het met ons totale toewyding. Maar ons het nie, deur God se genade! Ons was erg. Ons reëls streng.

Op ñ dag, toe ek vir die soveelste keer die vliegtuig bestyg vir die elle lange vlug Indonesië toe, was dit anders. Die ‘koorsigheid’ was weg. My hart het saam geglimlag, want dit was ons geheim. Hierdie wete.

Dat as die vliegtuig sou val, as dit my tyd was, was ek só gereed. Met Indonesië se hoë getal binnelandse vliegongelukke, was die vrees altyd iewers in my agterkop.

Nie hierdie keer nie. Ek kon by die venster uittuur en my in die wolke massa verlustig. As ons val, as…as…as.

Dan is ek ok. Want as ons val, val ek reg in my Vader se uitgestrekte hand in. Nie dalk nie. Defnitief. Daar sal geen ander uitweg wees nie, nie duisende kilometers bo die see nie. As ons val, kan ek my oë toeknyp en weet.

Hy het my.

En Bertus en die meisies sal weer regkom. Want Hy het hulle ook.

 

 

Geborge; geborgenheid:

Om veilig te voel. Om veilig te wees.

20170531_182935

Hoe kweek ons gesonde volwassenes as hulle as kind nie onbeperkte liefde ervaar het nie? Daardie onmeetbare liefde wat net ñ ouer kan gee.

Die noodsaaklike wete dat ek mamma en pappa se alles is, lê die hoeksteen vir emosionele groei. Vanuit hierdie wonderlike plek kan ek my eie menswees vind. Kan ek volwasse raak in my onafhanklikheid. In my wete dat ek ñ kosbare mens is. Vir iemand.

20170531_183934

Ek neem die klomp kinders en kleinkinders nou die aand waar. Daar is ñ natuurlike “inzoom” op mekaar. ñ Spontane omgee vir mekaar. Elkeen van die ses kleinkinders voel soos die spil waarom alles draai.

Dit is reg so, dit is nodig.

Geleidelik sal die groei plaasvind, sal onselfsugtigheid aangeleer word. Maar eers is daar ñ fondasie nodig. ñ Wete. Ek is onmisbaar.

Dié van ons wat dit nie gehad het nie, wat nog nooit soos iemand se alles gevoel het nie. Waar bly soek ons ñ wegspringplek? Hoe vind ons ñ begin sodat ons eendag by ñ einde kan uitkom?

Vir my bly van die grootste oorwinnaars in die lewe nie dié wat fisiese gebreke oorwin het nie, maar diegene wat ten spyte van die mees disfunksionele opvoeding, in een stuk anderkant uitkom. Wat in hul ‘loop’, hulp gaan soek het.

Wat in hul gebrek, almoese aanvaar het. Wat deursettings vermoë van iewers af opgediep het, gevat het wat hulle kon kry, en ñ visie begin leef het.

(foto:Google Images) 5e28fbeb0be1e41da3b70c1e9ac016ae

As jy die ou is wat moes grootword sonder ‘die plek van geborgenheid’; as jou fondasie net dryfsand was, en jy stap steeds die pad.

Wil ek graag langs jou gaan sit, plat op die grond, vir ñ wyle.

Net daar.

Daar waar jy die beste doen met wat jy het.

 

 

 

 

Voorwoord.

(skilderye:Google Images)womans-voices-from-the-dust

Ek onthou nie baie van my kleintyd nie.

Maar ek onthou my boeke. Rakke en rakke vol. Die oopmaak van ñ nuwe boek, die begin van ñ volgende storie.

Blykbaar was ons oupa aan my ma se kant so ñ storiemens. As polisieman van beroep is hy gestuur om in Italië te gaan veg. Ouma was glo bitter kwaai, en bitter. So ma het haar kleinwees gevul met sý stories.

En dit oorgedra aan haar eerste kind. Want lees het ek gelees. Amper nog voor ek behoorlik kon praat, klink dit.

5ec8571883ad81489c68c55024acd4a3

Ek kon letterlik pens en pootjies in ñ storie ‘verdwaal raak’. Ma het bly boeke aandra, en die biblioteek was my en haar ‘plek’. As ñ laerskool juffrou met ñ gestremde kind, en twee ander peuters, was die ure in haar dag heeltemal te min. Maar vir lees; vir lees het sy ruimte gemaak.

0_de0b8_4e8188d2_XXXL

My drome het die stories in my boeke verder gevat. Ek sou aan die slaap raak ‘in ñ woud’, en die ganse nag daar rondkuier. Saam met die karaktertjies. Biblioteek-periode was die hoogtepunt van my skooldae. As almal my net kon uitlos, van my vergeet sodat ek tussen die rakke kan bly sit.

tumblr_nfm68vQzaL1qlhxg5o1_500

In my hoërskool dae, met pa wat einde standerd ses dood is, het lees my ontvlugting geword. En gebly. Ons het by ñ boekklub aangesluit, en die vier boeke per maand in die pos was my alles. Boeta het altyd spesiale aandag nodig gehad, en kleinboet was klein. Tog. Die alleenheid was nooit alleen nie. En die dag wat daar nie iets was om te verslind nie, het ek my eie stories geskryf. Niggie was my ywerige luisteraar, my grootste aanhanger. So het ons twee mekaar deur die moeilike tienerjare gekry. Deur ons eie wêreld te skep.

e14dbbf8c4a2054c6a6f257fb62069a6

Vandag is ek glad nie hierdie hoogs intelligente persoon wat net opvoedkundige boeke lees nie. Nee. Ook net soms geestelike boeke. Het jy ñ goeie storie om te vertel, vang jy my in ñ wip. Afrikaans of Engels. Selfs Nederlands. Solank dit goed geskryf is, en verkieslike oor ander wêrelddele ook strek.

As ek daardie eerste bladsy oopmaak, kom kleintyd se manier na vore. Ek verdwaal tussen die woorde, die mense, die plekke.

En kom net af en toe boontoe om asem te skep.

 

 

Kleure.

(skildery:Google Images)1d54f321dceecd432a2a194e29891f75

Prentjies en kleur speel ñ groot rol in my lewe. Ek luister wat jy sê, ek lees wat jy skryf, en geleidelik neem jou skildery vir my vorm aan. Soms, namate ek jou beter leer ken, sal ek dalk aan ñ skakering gaan verander. Net subtiel.

Ek koester my prentjies; ek bewaar en versorg hulle.

Maar.

Daar staan wel ń paar ‘omgedraaide’ skilderye uit my verlede rond. Eenkant, weggepak, teenmekaar. In hulle stel ek net nie meer belang nie, of liewer, ‘hulle het ek besluit om uit te verf.’

Vandag, na ń swart pastoor se getuienis in die klein Kosmos kerkie, het ek dit uitgehaal en weggegee. Vir Die Een wat wag.

Nou is daar weer nuwe ruimte in my ateljee. Nuwe lig.

En voel ek veilig en vry.

Man-hoekies…of hoeke?

wp-1497625712920.jpg

Manne het hul hoeke nodig.

Siende dat ek amper sestig is, het ek besluit van nou af gaan my ‘sê’ sterker deurkom. Ek verdien dit! As ek in die spieël kyk, is dit ñ feit.

So hier begin ons.

Bertus hou van ñ kroeg…alhoewel hy nie eers vreeslik drink nie. ñ Castle Light, en hy is tevrede. Enige iets sterkers gee hom erge hoofpyn, en hy haat ñ hoofpyn.

Hier by ons het hy sy eie, eie drie x kuierplekke. Eerstens, op die boonste stoep. Enige man wil ñ bier kan drink terwyl hy die viswaters dophou. Of hy nou van dam-vis hou of nie. Mens moet die ouens op hul bote ‘uit-check’. Want jy mag.

wp-1497625735715.jpg

Nommer twee man-hoek is naby die kombuis. En langs die hysbak…vir ingeval die Castle-Light in die son gestaan en gis het. Dan kan die man-mens inklim, ñ knoppie druk, en in die slaapkamer opeindig.

wp-1497625748673.jpg

Derde man-plek is onder by die lapa. Kan nie in wintertyd gebruik word nie, so ek plaas huidiglik nie ñ foto nie. Dis te flippen koud om nou af te gaan en te gaan afneem. Hier is waar die GROOT kuiers plaasvind. Soos as beide seuns en drie skoonseuns gelyktydig opdaag vir samesprekinge…of gewoon net Brandewyn- kuiers. Met Bertus as die “designated” hysbak bestuurder…want hy verdra mos nou nie ñ hoofpyn nie.

selfoon-fotos-203

Fout.

Synde dat ons langs die dam bly, is daar ñ kuier-boot ook betrokke. Huidiglik nie in gebruik nie, want die hiasinte het ons oorgeneem.

So wat is my punt hier.

As ñ ouer vrou, is hierdie my bydrae tot huweliksgeluk.

Gun hom sy “man-cave”, sy man-plek; hy vra eintlik nie so baie nie.

In elk geval nie so baie soos ons nie.

Ps. As ekwivalent van die man-hoek, is vir my ñ naaldwerk kamer ingerig…??? En my masjiene is gediens. So wat om nou hiermee te doen. Is dit net dalk ñ skimp?

“On second thoughts.”

“Skip” die man-hoek gedagte. Dit beteken niks.

wp-1497628775301.jpg